Debaty sejmoweDziesiata Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie pozbawienia przez publiczne zakłady opieki zdrowotnej stałego nadzoru i opieki medycznej wychowanów domów dziecka oraz pensjonariuszy domów pomocy społecznej

   W odpowiedzi na interpelację pana posła Kazimierza Chrzanowskiego, przekazaną przy piśmie SPS-0202-1723/99 z dnia 13 kwietnia 1999 r. w sprawie pozbawienia przez publiczne zakłady opieki zdrowotnej stałego nadzoru i opieki medycznej wychowanków domów dziecka oraz pensjonariuszy domów pomocy społecznej, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów uprzejmie wyjaśniam:

   Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU nr 28, poz. 153 z późn. zm.) jednoznacznie określa:

   - świadczenia zdrowotne i obowiązki kasy chorych wobec ubezpieczonych (art. 31 ww. ustawy),

   - świadczeniodawcę (art. 7 ww. ustawy),

   - warunki zawieranych umów ze świadczeniodawcami (art. 4 ust. 2, art. 52 oraz art. 169 ww. ustawy).

   W świetle powyższego placówki takie, jak domy dziecka czy domy pomocy społecznej nie spełniają ustawowych warunków wymaganych od świadczeniodawcy. Zatem świadczenia zdrowotne na rzecz wychowanków domów dziecka czy pensjonariuszy domów pomocy społecznej zostały zapewnione poprzez umowy zawierane m.in. z samodzielnymi publicznymi zakładami opieki zdrowotnej, które w swej ofercie wykazywały jako jedno z zadań statutowych ww. świadczenia, bądź z lekarzami rodzinnym lub z pielęgniarkami środowiskowymi. Możliwe jest również zawieranie umów na udzielanie świadczeń zdrowotnych pomiędzy kasą chorych a pielęgniarkami dotychczas zatrudnionymi w placówce opiekuńczo-wychowawczej (np. w domu dziecka) czy domach pomocy społecznej, bowiem pielęgniarki mogą występować w tej umowie jako świadczeniodawcy indywidualni (art. 169 pkt 3 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym) lub jako członek grupowej praktyki pielęgniarskiej. Zwłaszcza w domach pomocy społecznej nie ma żadnych przeszkód formalnoprawnych, by dyrektorzy tych placówek bezpośrednio zatrudniali pielęgniarki celem zabezpieczenia właściwej opieki swoim podopiecznym.

   Nadmieniam, że w razie potrzeby kasy chorych gwarantują także świadczenia specjalistyczne, zarówno ambulatoryjne, jak i szpitalne, udzielane w ramach ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU nr 28, poz. 153 z późn. zm.).

   Pragnę jednak zwrócić uwagę na fakt, że wdrażany proces reform społecznych w naszym kraju tworzy nowe uwarunkowania prawno-organizacyjne dla funkcjonowania nie tylko systemu ochrony zdrowia. I tak zgodnie z obowiązującymi ustawami:

   - z dnia 24 lipca 1998 r. o wejściu w życie ustawy o samorządzie powiatowym, ustawy o samorządzie województwa oraz ustawy o administracji rządowej w województwie (DzU nr 99, poz. 631),

   - z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (DzU nr 106, poz. 668),

   - z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (DzU z 1996 r. nr 67, poz. 329 z późn. zm.),

   - z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (DzU z 1998 r. nr 64, poz. 414 z późn. zm.)

   między gminę i powiat zostały rozdzielone zadania dotyczące organizacji i utrzymania m.in. placówek opiekuńczo-wychowawczych lub domów pomocy społecznej.

   Zatem choć oczywisty wydaje się fakt, że do sprawowania opieki nad małym dzieckiem lub człowiekiem schorowanym w podeszłym wieku zatrudniane były i są osoby o wykształceniu pielęgniarskim, to fakt ten nie może przesądzać o ˝przerzucaniu˝ całego ciężaru utrzymania kadry pielęgniarek w placówkach podległych samorządom lokalnym na kasy chorych. O tym, kto i jakie zadania winien finansować, decydować powinien zakres tych zadań, a nie tylko kwalifikacje osób zatrudnionych do zapewnienia świadczeń w tych placówkach.

   Pełnomocnik rządu ds. wprowadzenia powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego zaniepokojony sygnałami zgłaszanymi przez dyrektorów domów dziecka o próbach podejmowanych przez dyrektorów zakładów opieki zdrowotnej, zmierzających do rozwiązania umów o pracę z pielęgniarkami pracującymi na rzecz wychowanków w placówkach opiekuńczo-wychowawczych podjął następujące działania:

   a) w styczniu br. zobowiązał dyrektorów kas chorych do uzyskania wyjaśnień złożonych przez dyrektorów zakładów opieki zdrowotnej i przedstawienia w nich powodów wycofywania się ze świadczenia usług pielęgniarskich w domach małego dziecka,

   b) jednocześnie zwrócił się do dyrektorów kas chorych o zobowiązanie dyrektorów tychże zakładów opieki zdrowotnej do dokonania merytorycznej oceny zadań wykonanych przez pielęgniarki w ww. placówkach (zadania pielęgniarki, czy opiekunki) oraz dokonania oceny stanu zatrudnienia w celu jego racjonalizacji.

   Natomiast dzięki współpracy i dokonaniu wzajemnych uzgodnień przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej wychowankowie placówek opiekuńczo-wychowawczych winni mieć zabezpieczone świadczenia zdrowotne zgodnie z posiadanymi uprawnieniami na koszt kas chorych, zaś realizacja i finansowanie pozostałych zadań na rzecz placówek opiekuńczo-wychowawczych pozostaje w gestii samorządów terytorialnych.

   Reagując na problemy zgłaszane przez dyrektorów domów pomocy społecznej, pełnomocnik rządu ds. wprowadzenia powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego zalecił dyrektorom kas chorych weryfikację zawartych umów i zabezpieczenie opieki medycznej pensjonariuszom zgodnie z obowiązującymi przepisami. Natomiast we współpracy z Ministerstwem Pracy i Polityki Socjalnej opracowano wspólne stanowisko wyjaśniające uprawnienia dyrektorów domów pomocy społecznej.

   Zatem w świetle powyższych faktów trudno się zgodzić z formułowanym zarzutem pozbawienia przez publiczne zakłady opieki zdrowotnej stałego nadzoru i opieki medycznej wychowanków domów dziecka oraz pensjonariuszy domów pomocy społecznej.

   Minister

   Franciszka Cegielska

   Warszawa, dnia 7 maja 1999 r.