Debaty sejmoweDziesiata Kadencja

Interpelacja w sprawie utworzenia i planowanej prywatyzacji Polskiego Holdingu Farmaceutycznego SA

   Szanowny Panie Marszałku!W dniu 16 kwietnia 2004 roku Minister Skarbu Państwa powołał spółkę Polski Holding Farmaceutyczny S.A. i wniósł na pokrycie jej kapitału zakładowego po 80% akcji Polfy Warszawa S.A. i Polfy Pabianice S.A. W krótkim czasie kapitał spółki został podwyższony i pokryty akcjami Polfy Tarchomin S.A. Na siedzibę powołanej spółki wyznaczono Pabianice. Prywatyzacja Polskiego Holdingu Farmaceutycznego S.A. ma nastąpić za pośrednictwem Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie.

   Podmioty wniesione do Holdingu to ostatnie państwowe spółki - producenci tanich, refundowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia leków o podstawowym znaczeniu terapeutycznym. Utrzymanie ich produkcji stanowi skuteczną barierę przed koniecznością refundowania kilkakrotnie droższych leków z importu. Konsolidowane spółki kontrolują prawie 7% krajowego rynku. Znacząca jest również wartość tych podmiotów z punktu widzenia przychodów Skarbu Państwa z ich prywatyzacji. Ostrożna wycena tylko Polfy Warszawa S.A. i Polfy Pabianice S.A. pozwala określić ich wartość na ponad 800 milionów złotych. W sferze społecznej sprawa dotyczy 4.300 miejsc pracy.

   Z uwagi na przedstawione powyżej dane sposób przeprowadzenia konsolidacji państwowych spółek sektora farmaceutycznego ma zasadnicze znaczenie dla Państwa pod względem dostępności społeczeństwa do tanich, krajowych leków. Utworzenie Polskiego Holdingu Farmaceutycznego S.A. od początku budziło wiele zastrzeżeń. Wielu niezależnych znawców rynku i ekspertów branży farmaceutycznej wyrażało negatywne opinie na temat tego przedsięwzięcia. Obecnie daje się obserwować zamieszanie wokół jego utworzenia. W prasie ukazują się kolejne, sprzeczne informacje na temat decyzji Ministra Skarbu Państwa i działań podejmowanych przez zarząd Holdingu. Wydaje się, że dopiero bezpośrednie interwencje Pana Ministra lub Wiceministrów w Pana resorcie zaprowadzą w przedstawionych sprawach porządek i spokój działań. Sytuacja ta skłoniła nas do postawienia pytania o przesłanki podjętych decyzji i potwierdzenie ich słuszności w świetle problemów, jakie zaistniały już na początku działalności Holdingu. W szczególności prosimy o wyjaśnienie następujących kwestii:

   Dlaczego spośród różnych wariantów proponowanych przez powołanego przez siebie w drodze przetargu doradcę prywatyzacyjnego Minister Skarbu Państwa wybrał rozwiązanie najbardziej kontrowersyjne i kosztowne?

   Przeprowadzenie konsolidacji przez specjalnie powołaną spółkę będzie wymagało stworzenia od podstaw kosztownej, rozbudowanej struktury administracyjnej.

   Z powodu braku przychodów własnych Holdingu koszty te zostaną poniesione przez dwie doskonale funkcjonujące spółki wchodzące w jego skład. Jaki jest cel tych wydatków, jeżeli zostaną one przeznaczone na działalność, która obecnie jest wykonywana przez nie samodzielnie z dużym powodzeniem? Czy przeprowadzone zostały kalkulacje opłacalności takich decyzji? Jak to wpłynie na procesy inwestycyjne i bieżącą działalność poszczególnych Polf?

   Doradca prywatyzacyjny przedstawiał również inne rozwiązania. Prosimy o poinformowanie nas, dlaczego Pan Minister podejmując decyzje dotyczące obecnej formuły i kształtu Holdingu, przyjął rozwiązanie przewidujące przeniesienie wszystkich funkcji zarządczych do Holdingu, nieznajdujące poparcia w żadnej ze spółek? Przecież stanowi to zagrożenie dla powodzenia całego przedsięwzięcia.

   Ponadto wiadomo że zarząd Holdingu podjął współpracę z kolejną firmą konsultingową - Andersen Business Consulting, której zadaniem będzie opracowanie metod i zasad współpracy w ramach Holdingu? Czy nie jest to dublowanie pracy i generowanie zbędnych kosztów? Przecież taka analiza powinna zostać i została przeprowadzona przez doradcę prywatyzacyjnego zanim podjęto kroki związane z konsolidacją spółek.

   Dlaczego na siedzibę Holdingu wybrano Pabianice, podczas gdy umiejscowiona tam spółka jest najmniejsza i jej znaczenie dla procesu konsolidacji jest najmniej istotne?

   Największe znaczenie dla konsolidacji mają dwie spółki mieszczące się w Warszawie, tj. Polfa Warszawa S.A. ze względu na pozycję na rynku, poziom przychodów i wysoką rentowność, oraz Polfa Tarchomin S.A. ze względu na znaczenie terapeutyczne produkowanych leków (antybiotyki i insulina) oraz konieczność przeprowadzenia w niej głębokiej restrukturyzacji. Tymczasem na siedzibę Holdingu wybrano spółkę najmniejszą, znajdującą się w znacznym oddaleniu od dwóch pozostałych. Jak powszechnie wiadomo, ze względu na specyfikę sektora farmaceutycznego, wszyscy wytwórcy leków posiadający siedziby na terenie kraju utrzymują biura w Warszawie, co jest uzasadnione koniecznością utrzymywania bieżących kontaktów nie tylko z partnerami handlowymi, ale także z instytucjami odpowiedzialnymi za rejestrację leków - Ministerstwem Zdrowia i Urzędem Rejestracji.

   Dlaczego Minister Skarbu Państwa zrezygnował z bezpośredniej prywatyzacji dwóch dobrych spółek na rzecz nieokreślonej w czasie i niepewnej co do finansowych efektów prywatyzacji Holdingu?

   Według powszechnej opinii analityków dwie spośród konsolidowanych spółek posiadają obecnie wszelkie parametry do natychmiastowej prywatyzacji za pośrednictwem Giełdy, podczas gdy Holding będzie musiał budować swoją wartość przez 2-3 lata. Nawet po upływie takiego czasu jego wartość nie przekroczy ceny nawet samej Polfy Warszawa S.A. Według ostrożnych wycen Skarb Państwa tylko w przypadku sprzedaży 30% pakietu akcji Polfy Warszawa S.A. na Giełdzie i wyrażenia zgody na nabycie akcji innych podmiotów w celu konsolidacji przez Polfę Warszawa S.A. może uzyskać prawie natychmiast 290 mln zł.

   Czy przy wyborze wariantu konsolidacji wzięto pod uwagę zagrożenia wynikające z konieczności przeniesienia najbardziej wrażliwych sfer działalności (badania, sprzedaż krajowa, eksport, rejestracja leków, licencje) na tworzony od podstaw nowy podmiot?

   Zgodnie z prawem farmaceutycznym przejęcie obrotu lekami przez Holding będzie wymagało zmiany kilkuset świadectw rejestracyjnych w kraju i za granicą. Operacja ta oznaczać będzie ponoszenie ogromnych kosztów, sięgających nawet kilkuset tysięcy złotych. Długotrwałość tych formalności może wpłynąć negatywnie na dostępność leków na rynkach - zarówno krajowym jak i zagranicznym. Posiadanie ważnych świadectw rejestracyjnych jest też warunkiem utrzymania rejestrów zagranicznych.

   Wymienione w zapytaniu sfery działania są najważniejsze w działalności spółek. Funkcje z nimi związane są wykonywane przez podmioty wchodzące obecnie w skład Holdingu bez zarzutu, co jest w wielu przypadkach wynikiem osobistego zaangażowania i wzajemnego zaufania osób w nich uczestniczących. Wymuszanie przeniesienia ich poza spółki może spowodować nieodwracalne zachwianie pozycją rynkową spółek. Konsekwencją będzie utrata zaopatrzenia części rynku leków tanimi preparatami krajowej produkcji i konieczność ich zastąpienia kilkakrotnie droższymi, pochodzącymi z importu. Spowoduje to większe wydatki Narodowego Funduszu Zdrowia na refundację leków.

   Ponadto zgodnie z wypowiedzią Pana Ministra podczas posiedzenia Komisji Skarbu 15 września 2004 r. Minister Skarbu będzie szukał takiej polityki prywatyzacyjnej, która będzie korzystna dla wszystkich Polf - dlaczego resort realizuje odmienną politykę? Jednocześnie interesujące jest, na podstawie której analizy resort ocenił, iż efekt końcowy prywatyzacji holdingu będzie lepszy aniżeli prywatyzacja poszczególnych Polf. Przecież wszystkie znane nam analizy potwierdzają większe korzyści finansowe dla Skarbu Państwa z przeprowadzenia zupełnie innego scenariusza.

   Dlaczego w uzasadnieniu powstania Holdingu mówi się o strategicznym znaczeniu produkcji farmaceutyków, rozwoju sektora i stworzeniu silnej grupy o charakterze narodowym (trzy Polfy posiadają 7% udział w rynku), planując jednocześnie 1 etap wyzbycia się akcji holdingu na giełdzie już w 2006 r.?

   Mając na uwadze powyższe, samo nasuwa się pytanie o kolejny cel utworzenia Holdingu - mianowicie możliwość wpływania na politykę lekową państwa, którą w ramach swoich kompetencji sprawuje Minister Zdrowia! W jaki sposób Minister będzie wpływał na politykę lekową poprzez sprywatyzowany w 2006 r. holding? Dlaczego do tej pory nie zainteresowano się cenami urzędowymi, które nie uległy zmianie od lat i obejmują większość leków produkowanych przez Polfy, a ich poziom nie pozwala nawet na pokrycie kosztów produkcji?

   Efekty dotychczasowych prywatyzacji Polf można bardzo łatwo ocenić, w kontekście realizacji uzgodnień dotyczących wprowadzania na rynek nowych leków, zatrudnienia i modernizacji zakładów produkcyjnych. Czy podobny los spotka Holding, a przez to dobrze funkcjonujące Polfy Warszawa i Pabianice? Należy zwrócić uwagę, iż od 1 maja jesteśmy członkami Unii Europejskiej - zatem kupno zakładu w Polsce daje ogromne perspektywy ekspansji na rynki europejskie, nie wspominając o potencjale sprzedaży na rynku krajowym, którego wartość rośnie z roku na rok. Czy w tej sytuacji Skarb Państwa nie powinien myśleć o swoim interesie nie tylko w świetle szybkiego zbycia majątku państwowego, ale może bardziej perspektywicznie - czyli co będzie się działo na rynku farmaceutycznym w Polsce za 10 lat? Czy będą dostępne polskie leki, czy wraz z mijającym czasem znikać będą z rynku krajowe produkty? To zagadnienie budzi poważne obawy z punktu widzenia interesów pacjenta i budżetu Państwa.

   Zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami poszczególne Polfy w ramach holdingu miały zachować niezależność i autonomię działania, natomiast na podstawie doniesień prasowych wiemy, iż realizowana jest zupełnie inna koncepcja, polegająca na przejęciu wielu funkcji, w tym sprzedaży, przez holding.

   Na zakończenie zwracamy się z zapytaniem o to, jakie istnieją przeszkody, aby sposób dokonania konsolidacji został ponownie rozpatrzony w celu:

   - uzyskania większych przychodów z prywatyzacji spółek farmaceutycznych,

   - uniknięcia ryzyka zachwiania produkcją i sprzedażą tanich, polskich leków,

   - utrzymania ciągłości inwestycji w spółkach,

   - obniżenia kosztów konsolidacji.

   Poseł Paweł Poncyljusz

   Warszawa, dnia 25 stycznia 2005 r.